Historisch Museum Ede

Collectie

De in het museum geëxposeerde collectie is bijeen gebracht door de Vereniging Oud Ede. Deze verzameling omvat voorwerpen (o.a. gereedschap, meubilair en koffers), textiel (o.a. klederdracht en borduurwerk), boeken en documenten, schilderijen en grafiek (prenten en tekeningen) en audiovisueel materiaal (o.a. foto's en video's).

Ontwikkeling en welvaart

Wandelend door het museum maak je kennis met de ontwikkelingen die Ede in de loop der eeuwen heeft doorgemaakt en die hebben bijgedragen aan haar groei en welvaart. De vroegste bewoning in deze omgeving vond plaats in de prehistorie. De agrarische samenleving, die nog voor de jaartelling ontstond, kende weinig luxe.

In 1845 werd Ede ontsloten door de spoorlijn Amsterdam-Arnhem. Hierdoor werd het dorp zeer aantrekkelijk voor kostschoolhouders, toeristen en forensen. Juffrouw Anna Maria Moens was de bekendste kostschoolhoudster die zich in Ede vestigde. Zij diende als voorbeeld voor de scholen die volgden. De groene omgeving van Ede was niet alleen voor de kostscholen een welkome aanwinst, maar ook voor het in de negentiende eeuw opkomende toerisme.
In 1906 droeg de komst van het garnizoen bij in de welvaart. Tot op de dag van vandaag vormen de militairen een opvallend element in het straatbeeld. En met de vestiging van de ENKA in 1922 werd een begin gemaakt met de industrialisering van Ede.

Wisselexposities

In de zaal, die oorspronkelijk de loods was van het station, worden regelmatig educatieve wisselexposities georganiseerd. Deze presentaties gaan over in het museum aangestipte thema's of andere actuele onderwerpen. Een vast element in deze zaal is het torenuurwerk van de Oude Kerk te Ede, dat dateert uit 1949.

Klederdracht

Rond 1900 heeft zich in Ede een eenvoudige en sombere zwarte klederdracht ontwikkeld. De enige luxe is de fraaie zondagse witte kanten knipmuts van de vrouw. Naarmate de jaren verstrijken wordt de achterstrook van dit model steeds langer. 'Wie het breed heeft, laat het breed hangen!' Op werkdagen wordt de eenvoudige rotsmuts gedragen. Tegenwoordig wordt de Edese klederdracht alleen nog maar op braderieën en feesten gedragen.

Kunstenaars

De groene landelijke omgeving van Ede (heide en bos) trok verschillende bekende Nederlandse kunstenaars aan. Willem Witsen, Maria Wandscheer, Dik Ket, B.Th. Paets, P. de Regt en J.H. Evertsen hebben hier gewerkt en gewoond.