Deze zomer is een overzicht te zien van het grafisch werk van Frans Pannekoek (geb 1937). Zijn kleine prenten van Hollandse, Spaanse en Franse landschappen, dieren, motieven uit de natuur, portretten en zelfportretten worden gekenmerkt door een grote intensiteit die door een minutieus fijne lijnvoering tot uiting komt. De toon, het licht-donker, speelt een belangrijke rol bij de weergave van ruimte en atmosfeer. De schrijver Gerard Reve was een groot bewonderaar van Pannekoek,
met wie hij in de jaren zestig bevriend was. Frans Pannekoek heeft de
laatste vijftig jaar een indrukwekkende grafische oeuvre in het Rembrandthuiopgebouwd dat nog steeds verder groeit. De tentoonstelling toont een keuze uit de collectie van de Fondation Custodia in Parijs.

Prentkunstenaar
Pannekoek beschouwt zichzelf als autodidact. Zijn werk staat in de
Nederlandse prentkunst op zichzelf, en wordt beschouwd als zowel eigenzinnig als zeer toegankelijk. Pannekoek leerde etsen bij Jan Coenraad Nachenius (1890-1987) in Garderen en zat ongeveer een jaar op de kunstnijverheidsschool in Amsterdam. Als zijn ware leermeester beschouwt Pannekoek de Amerikaanse abstract-expressionistische schilder Alan Schmer (geb. 1935). Ook Anton Heyboer (1924-2005) beïnvloedde Pannekoek in zijn jonge jaren, met name in het weergeven van lijnen die door het beeldvlak lopen en door ³dat lekkere vegen in de inkt.² Een belangrijk voorbeeld voor Pannekoek zijn de drogenaald-prenten van de Meester van het Amsterdamse Kabinet (ca. 1470-1500) en de etsen van Hercules Segers (1589/90-na 1633), van wie hij het origineel werk bestudeerde in het Rijksprentenkabinet in Amsterdam. De invloed van Segers is te zien in de vroegste groep landschappen en zeegezichten uit het begin van de jaren zestig, met afwisselende, korrelig aandoende schaduwvlakken in aquatint. Waarschijnlijk is dit het soort werk dat Gerard Reve later beschreef als ³abstrakt expressionisme: Gevlekte wolken, modder, het heelal in wording, in ieder geval iets waaraan je niet kan zien wat het voorstelt.² De levendige lijnvoering en de ruimtelijkheid van Segers is het sterkst te zien in Pannekoeks Spaanse landschappen uit de
late jaren zestig.